Blog · lek. dent. Tomasz Prusek
Czy leki stosowane w leczeniu otyłości i cukrzycy mogą wpływać na zdrowie jamy ustnej? Co z implantami i dopasowaniem protez po znacznej utracie masy ciała? Wyjaśnia lek. dent. Tomasz Prusek.
Wszystko zaczęło się od rozmowy z pacjentką
Ostatnio jedna z moich stałych pacjentek zapytała mnie, czy przyjmowanie Ozempicu może zagrozić jej zębom i wcześniej wykonanym implantom. Po przeczytaniu kilku artykułów w internecie zaczęła się martwić. Podczas rozmowy powiedziała, że sama przyjmuje ten lek.
Przyznam, że temat mnie zaciekawił. Zacząłem przeglądać zagraniczne publikacje naukowe i natrafiłem na określenie „Ozempic teeth”, czyli „ozempicowe zęby”. Brzmi niepokojąco, ale co rzeczywiście wiemy?
Czym są „ozempicowe zęby”?
To potoczne określenie, a nie oficjalna jednostka chorobowa. Ozempic i Wegovy zawierają semaglutyd, agonistę receptora GLP-1. Mounjaro zawiera tirzepatyd, działający na receptory GIP i GLP-1. Leki te są stosowane zgodnie ze swoimi wskazaniami w leczeniu określonych chorób. U części osób występują działania niepożądane, które mogą mieć pośrednie konsekwencje stomatologiczne.
Nie ma obecnie przekonujących dowodów, że same te leki bezpośrednio niszczą zęby lub powodują utratę prawidłowo zintegrowanych implantów.
Suchość w ustach
Ślina neutralizuje kwasy, pomaga oczyszczać zęby i wspiera remineralizację szkliwa. Jej niedobór może sprzyjać próchnicy, podrażnieniom i nieświeżemu oddechowi. Opisano przypadki zmniejszonego wydzielania śliny podczas stosowania semaglutydu, ale niewielkie serie przypadków nie pozwalają określić częstości takiego problemu ani udowodnić związku przyczynowego.
Refluks, wymioty i erozja szkliwa
Nudności i wymioty są znanymi działaniami niepożądanymi terapii. Powtarzający się kontakt zębów z kwasem żołądkowym, na przykład podczas wymiotów lub refluksu, może prowadzić do erozji szkliwa. Objawami bywają nadwrażliwość i zmiany powierzchni zębów. Nie oznacza to, że każdy pacjent przyjmujący lek doświadczy uszkodzenia szkliwa.
Czy rośnie ryzyko próchnicy i chorób dziąseł?
Nie wykazano jednoznacznie, że semaglutyd lub tirzepatyd bezpośrednio powodują próchnicę albo choroby przyzębia. Znaczenie mogą mieć czynniki pośrednie: suchość w ustach, dieta, higiena i wcześniejsze choroby jamy ustnej. Wyniki badań są nadal ograniczone i nie należy wyciągać wniosków na podstawie pojedynczych doniesień.
A co z implantami?
Jako lekarza zajmującego się implantologią szczególnie interesuje mnie to pytanie. Nie mamy dowodów, że samo przyjmowanie Ozempicu czy Mounjaro prowadzi do utraty prawidłowo zintegrowanych implantów. O powodzeniu leczenia decyduje wiele czynników, m.in. stan kości i tkanek otaczających implant, higiena, choroby ogólne i prawidłowo zaplanowana odbudowa.
Jeśli podczas terapii pojawiają się nasilone wymioty, problemy z odżywianiem lub inne dolegliwości, należy omówić je z lekarzem. Więcej o planowaniu leczenia: implanty zębowe w Łodzi oraz odbudowa pełnego łuku na implantach.
Schudłeś kilkanaście kilogramów i proteza przestała pasować?
Znaczna redukcja masy ciała może zmieniać wygląd twarzy, objętość policzków i podparcie warg. Nie oznacza to jednak automatycznie zmiany położenia implantów ani niedopasowania koron i mostów.
Protezy ruchome
Jeśli proteza zaczyna się przesuwać lub powoduje otarcia, trzeba zbadać podłoże protetyczne, stan błony śluzowej i kości, zużycie uzupełnienia oraz inne możliwe przyczyny. Czasem pomaga korekta lub podścielenie, a czasem potrzebna jest nowa proteza. Nie ma mocnych dowodów, że samo schudnięcie musi prowadzić do takiej sytuacji.
Mosty na implantach i korony
Implanty nie przemieszczają się wskutek samej utraty kilogramów. Zmiany tkanek miękkich mogą jednak wpływać na estetyczny odbiór uśmiechu. Ruchomość pracy, zmiana zgryzu lub ból wymagają kontroli, a nie automatycznego przypisywania winy lekowi.
Dlaczego trzeba powiedzieć stomatologowi o lekach?
Leki wpływające na opróżnianie żołądka mogą mieć znaczenie zwłaszcza przed zabiegami w głębokiej sedacji lub znieczuleniu ogólnym. Ocena ryzyka i postępowanie zależą od rodzaju zabiegu, objawów i sytuacji pacjenta. Nie odstawiaj leków samodzielnie — decyzję podejmuje zespół medyczny.
Jak chronić zęby?
- Myj zęby dwa razy dziennie pastą z fluorem i oczyszczaj przestrzenie międzyzębowe.
- Dbaj o nawodnienie i zgłaszaj utrzymującą się suchość w ustach.
- Po wymiotach przepłucz usta wodą; odczekaj około 30–60 minut przed szczotkowaniem.
- Skonsultuj nawracający refluks i wymioty z lekarzem prowadzącym.
- Kontroluj stan zębów, dziąseł, implantów i protez.
Jedna ważna prośba do pacjentów
Jeśli przyjmujesz Ozempic, Wegovy, Mounjaro lub podobne leki, powiedz o tym swojemu stomatologowi — nawet jeżeli stosujesz je w celu redukcji masy ciała i nie widzisz związku ze zdrowiem zębów. Nie chodzi o ocenianie. Chodzi o bezpieczeństwo i prawidłowe planowanie leczenia.
Jestem też ciekaw doświadczeń koleżanek i kolegów stomatologów: czy pacjenci zgłaszają Wam nowe dolegliwości ze strony jamy ustnej podczas stosowania tych leków?
lek. dent. Tomasz Prusek
Implantologia | Chirurgia stomatologiczna
PRUSEK IMPLANTOLOGIA, Łódź
Wybrane źródła naukowe
- Glucagon-like peptide-1 receptor agonists: a review of the literature from a dental perspective, British Dental Journal.
- Semaglutide-associated hyposalivation: A report of case series.
- Multi-society clinical practice guidance for the safe use of GLP-1 receptor agonists in the perioperative period.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej.
